Covid-19: Những ảnh hưởng đến nền kinh tế và ngành Dệt May Việt Nam

Dịch Covid-19 đang ảnh hưởng trực tiếp tới nền kinh tế - xã hội của Việt Nam nói chung, ngành Dệt May nói riêng. Dựa trên Báo cáo đánh giá tác động của Covid-19 đến nền kinh tế và các khuyến nghị chính sách của trường Đại học Kinh tế Quốc dân cùng những ý kiến chia sẻ của Lãnh đạo ngành Dệt May Việt Nam, Cổng thông tin Điện tử Công đoàn Dệt May Việt Nam gửi đến độc giả những nội dung đáng lưu ý về Covid-19 và những ảnh hưởng.

 

 

Dự báo kinh tế - xã hội Việt Nam dưới tác động của dịch Covid-19

 

ĐH Kinh tế Quốc dân vừa công bố Báo cáo đánh giá tác động của COVID-19 đến nền kinh tế và các khuyến nghị chính sách ứng phó. Cụ thể, báo cáo đưa ra dự báo kinh tế Việt Nam:

 

- Tăng trưởng GDP quý 2 khoảng 2,0 % so với cùng kỳ và thậm chí suy thoái nếu xảy ra kịch bản xấu. Dự kiến phục hồi từ quý 3 năm 2020.

 

- VnIndex giảm khoảng 28% phục hồi ngay sau khi dịch được khống chế với mức xấp xỉ 20%.

 

- Xuất nhập khẩu sẽ suy giảm từ 5-8% đối với kịch bản dịch kéo dài đến hết háng 4/2020 và giảm 30-40% đối với kịch bản dịch kéo dài hết tháng 6/2020.

 

Báo cáo cũng đã tiến hành khảo sát ý kiến của 510 doanh nghiệp (tính đến ngày 01/04/2020). Kết quả cho thấy, cho đến thời điểm hiện tại, tác động của COVID-19 đến khu vực doanh nghiệp đã bắt đầu bộc lộ một cách rõ ràng trong tất cả các ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp. Có đến 93,9% các doanh nghiệp điều tra đánh giá dịch Covid-19 có tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh của họ. Nguyên nhân chủ yếu do sụt giảm nguồn thu để bù đắp cho các chi phí khác, hoạt động sản xuất kinh doanh vận hành dưới mức bình thường, hàng hóa sản xuất không tiêu thụ được, không xuất khẩu được, thiếu hụt nguyên liệu sản xuất đặc biệt nguồn nguyên liệu từ nhập khẩu…

 

Số lượng, quy mô doanh nghiệp suy giảm cùng với đó là lao động thiếu việc làm và thất nghiệp gia tăng. Trong 2 tháng đầu năm có 16.151 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng 19,5% so với cùng kỳ. 2.807 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, trên 10 % tổng số DN phải cắt giảm quy mô sản xuất, con số này tính đến 20/3 là 10%.  Nếu ước tính số lao động bình quân 1 doanh nghiệp khoảng 25 người thì trong 2 tháng đã có khoảng 400 nghìn lao động bị ảnh hưởng do các doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh. Ước tính số lao động bị giảm giờ làm hoặc mất việc làm khoảng 440-880 nghìn người. Nếu dịch bùng phát, số lao động bị giảm giờ làm hoặc bị mất việc làm khoảng 880 nghìn-1,32 triệu người.

 

 

Riêng đối với ngành Dệt May Việt Nam, theo ông Lê Tiến Trường – Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam, Tổng Giám đốc Tập đoàn, từ trung tuần tháng 3/2020 liên tiếp có những đơn hàng bị hủy, dừng, tạm ngừng, dẫn đến tình trạng hầu hết các đơn vị thiếu việc làm trong tháng 4 và tháng 5/2020.

 

Tình hình này dẫn đến áp lực lớn lên các doanh nghiệp ngành DMVN cả về tài chính và lao động. Nếu không có sự điều chỉnh về chính sách, khả năng nhiều DN sẽ mất khả năng thanh khoản vào cuối tháng 4/2020. Lao động thiếu việc làm từ 30% tới 50% trong tháng 4 và tháng 5/2020. Thiệt hại ước tính với Ngành DMVN lên tới trên 5 ngàn tỷ đồng nếu 30% công nhân thiếu việc làm trong tháng 4/2020 và 50% công nhân thiếu việc làm trong tháng 5/2020; nếu tình hình kéo dài thêm thì mỗi tháng Ngành sẽ thiệt hại tới 3.000 tỷ đồng.

 

Bên cạnh đó, Ngành DMVN nhập khẩu khoảng 1,5 tỷ USD nguyên liệu/tháng, nếu giả thiết khách hủy 20% đơn hàng thì sẽ Ngành có 300 triệu USD vật tư đã nhập về nhưng không được sử dụng, tiềm ẩn thành hàng tồn kho khó luân chuyển. Ước đến hết năm 2020, số hàng tồn kho trong hai tháng 4 và tháng 5/2020 của toàn Ngành sẽ mất 50% giá trị, tương ứng khoảng 300 triệu USD.

 

Đề xuất giải pháp

 

Trước tình hình trên, nhóm nghiên cứu của ĐH KTQD đã đề xuất 4 nhóm giải pháo lớn, bao gồm Nhóm giải pháp của Ngân hàng Nhà nước và các Tổ chức tín dụng, Nhóm giải pháp của Bộ Tài chính, Nhóm giải pháp từ các doanh nghiệp và Nhóm giải pháp hỗ trợ BHXH cho doanh nghiệp và an sinh xã hội.

 

Nhóm giải pháp hỗ trợ BHXH cho doanh nghiệp và an sinh xã hội gồm 2 giải pháp:

 

1. Hỗ trợ về bảo hiểm xã hội cho nhóm các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi đại dịch COVID-19

 

Thứ nhất, miễn phí bảo hiểm xã hội cho các chế độ hưu trí, tử tuất quý 1 và 2 năm 2020, cho các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nghiêm trọng và ngay lập tức như: Hàng không, Du lịch, Khách sạn, Giáo dục (khu vực tư),… Các nhóm doanh nghiệp này suy giảm nặng nề thậm chí đóng cửa do tác động của dịch bệnh, việc phục hồi không thể một sớm một chiều kể cả khi dịch bệnh được đẩy lùi. Trên thực tế Nhà nước đã có chính sách miễn giảm phí Bảo hiểm xã hội hưu trí, tử tuất rất kịp thời cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, đề nghị cơ quan thuế, cơ quan quản lý nhà nước đối với các nhóm doanh nghiệp/ngành nghề nêu trên có sự xem xét kịp thời và theo sát thực tế, không để doanh nghiệp gặp khó trong quá trình triển khai chính sách.

 

Thứ hai, giãn thời gian đóng bảo hiểm xã hội cho những ngành mà sản xuất bị trì trệ, như một số nhà máy dệt may, da giày, sản xuất đồ gỗ,… do lượng công nhân từ các vùng dịch không tiếp tục làm việc.

 

Thứ ba, miễn đóng bảo hiểm thất nghiệp cho những doanh nghiệp bị xếp hạng trong nhóm gặp khó khăn do tình hình dịch bệnh kéo dài.

 

Thứ tư, tiền lương của người lao động bị cách ly sẽ do bảo hiểm xã hội chi trả. Một số lao động của các doanh nghiệp sản xuất bị yêu cầu phải cách ly tại nhà, trong khoảng thời gian này các doanh nghiệp vẫn phải trả lương mặc dù người lao động không đi làm.

 

2. Hỗ trợ trực tiếp của chính phủ đối với lao động bị ảnh hưởng bởi COVID-19

 

Thứ nhất, xem xét giải quyết chế độ trợ cấp thất nghiệp cho người lao động nhanh chóng, kịp thời để họ ổn định cuộc sống khi bị mất việc do tác động của dịch bệnh COVID-19, thậm chí hưởng chế độ trợ cấp thất nghiệp đặc biệt mà không cần chấm dứt hợp đồng lao động. Nếu dịch bệnh vẫn tiếp tục kéo dài, nên cân nhắc kéo dài thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp. Đối với các doanh nghiệp dịch vụ, khó khăn hiện tại không hoàn toàn do thị trường cũng như các yếu tố quản trị của doanh nghiệp. Ví dụ các trường tư phải ngừng hoạt động 100% do yêu cầu của chính quyền nhằm phòng tránh dịch bệnh. Tất cả giáo viên phải nghỉ không lương do không có nguồn thu. Họ gặp khó khăn khi tìm kiếm công việc khác cùng chuyên môn do tất cả các trường đều phải đóng cửa theo quy định. Khi làm thủ tục bảo hiểm thất nghiệp, các giáo viên cũng cần có các giấy tờ như quyết định chấm dứt hợp đồng lao động. Nếu sau này quay trở lại đóng bảo hiểm ở cơ sở giáo dục tư thục cũ cũng phát sinh bất cập.

 

Thứ hai, những người lao động có hợp đồng lao động, tham gia đóng bảo hiểm thất nghiệp nhưng chưa đủ 12 tháng (theo thời gian quy định tại điều 43 Luật Việc làm) (đóng bảo hiểm thất nghiệp được từ 6 tháng đến dưới 12 tháng), do điều kiện bất khả kháng của dịch bệnh COVID-19 phải dừng công việc, cũng sẽ được hưởng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. Tương tự, thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp tối thiểu là 03 tháng.

 

Thứ ba, toàn bộ lao động theo điều 43 Luật Việc làm dù chưa đủ thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp tối thiểu 9 tháng, đều được hưởng chế độ hỗ trợ học nghề theo Điều 55 và 56.

 

Thứ tư, với lao động tại khu vực phi chính thức không thuộc diện bao phủ của bảo hiểm cũng như lưới an sinh xã hội chưa tới họ, cần có chính sách hỗ trợ đặc biệt. Đây là đối tượng bị ảnh hưởng với quy mô lớn, ngay lập tức và tổn thương nhất trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay.

 

Thứ năm, trung tâm dịch vụ việc làm đối với người lao động ở các đô thị, thành phố cần tăng cường năng lực hỗ trợ trực tuyến về cung cấp thông tin việc làm đối với những đối tượng lao động thiếu việc làm và có nhu cầu. Việc duy trì liên lạc với các doanh nghiệp để có được thông tin cập nhật về nhu cầu tuyển dụng số lượng lao động rồi thông báo, tư vấn cho đối tượng khách hàng của trung tâm dựa trên nền tảng công nghệ 4.0 là phù hợp trong giai đoạn hiện tại và là xu hướng của tương lai.

 

Riêng với ngành Dệt May, bước đầu, các doanh nghiệp trong ngành đang tận dụng cơ hội tìm kiếm đơn hàng xuất khẩu sản phẩm phòng dịch như khẩu trang, quần áo y tế dùng vải kháng khuẩn, quần áo dùng một lần từ vải không dệt; Áp dụng chế độ làm việc linh hoạt, giảm giờ làm xuống còn khoảng 32h-40h/tuần, làm việc luân phiên, trên cơ sở thảo luận thống nhất với NLĐ. Tập trung tuyên truyền cho NLĐ về khó khăn bất khả kháng, cùng chia sẻ với DN để vượt khó; Tiết giảm chi phí, hoãn đầu tư, giảm lương khối gián tiếp tương ứng với công nhân trực tiếp; Xin miễn, hoãn đóng BHXH, BH thất nghiệp, phí công đoàn… Đồng thời Hiệp hội, Tập đoàn, Công đoàn cũng đang kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ và các Bộ, Ngành một số chính sách hỗ trợ về tài chính, tín dụng, bảo hiểm xã hội, an sinh xã hội….

Tin cùng chuyên mục
Thư viện ảnh

Quảng cáo